Gebaren & Bediening

Een overzicht van alle tikgebaren, swipeacties en bedieningselementen in de app – afgestemd op Apples Human Interface Guidelines.

Basisprincipes

De app volgt Apples Human Interface Guidelines (HIG). Iedereen die bekend is met iOS-apps herkent de meeste gebaren meteen. Dit hoofdstuk legt de belangrijkste gebaren uit – vooral de app-specifieke verschillen.

Het belangrijkste principe: Destructieve acties (verwijderen) staan altijd links, niet-destructieve acties (bewerken) staan altijd rechts. Dit is de iOS-standaard en voorkomt onbedoeld verwijderen.

Weergaven en sheets

De app gebruikt twee soorten schermen:

Normale weergave (navigatie-push): Een nieuw scherm schuift van rechts in beeld. Linksboven verschijnt een terugpijl (←). Deze weergave hoort bij de navigatiehiërarchie.

Sheet: Een sheet opent van onderaf. Het heeft een klein greepbalkje (kort streepje bovenaan in het midden) en overlapt de vorige weergave.

Een sheet sluiten

Een sheet kan op drie manieren worden gesloten:

💡 Naar beneden swipen werkt altijd – ook als er geen knop zichtbaar is.

Lijstweergave

Lijsten tonen items met scheidingslijnen. Elk item kan worden aangetikt om te openen of te bewerken. Items met een ≡ sleeppictogram (drie lijnen rechts) kunnen opnieuw worden gerangschikt door dat pictogram lang in te drukken.

Zie de onderstaande secties voor swipeacties in lijsten.

Tikken (kort)

Het meest voorkomende gebaar: een korte tik activeert de hoofdactie van een element.

Waar	Wat gebeurt er
Dashboardtegel	Gebeurtenis vastleggen (hoofdactie)
Lijstitem	Configuratie of detail openen
Plus	Nieuw element toevoegen
Klaar / Volgende / Opslaan	Actie bevestigen
Annuleren / Terug	Annuleren, geen wijziging

💡 Alle knoppen zijn over hun volledige breedte aantikbaar. Je hoeft niet precies op het pictogram of de tekst te mikken.

Lang indrukken (vasthouden)

Lang indrukken activeert een secundaire actie – maar wat dat betekent hangt af van de context:

Waar	Wat gebeurt er
Dashboardtegel	Gebeurtenisgeschiedenis openen en doorzoeken
“Geavanceerd”-tegel in het instellingendashboard	Opent de lijstweergave met geavanceerde instellingen
Sleeppictogram (3 lijnen) in lijsten	Element loslaten om te sorteren

⚠️ Let op: Lang indrukken op het dashboard en in lijstconfiguraties betekent iets anders. Dit is een systeembeperking – iOS biedt slechts een beperkt aantal gebaren.

💡 Loslaten om te sorteren wordt bevestigd met een visueel en haptisch signaal (korte trilling).

Dashboard:            Lang indrukken → gebeurtenisgeschiedenis
                      (Hoofdactie: korte tik → gebeurtenis vastleggen)

Instellingendashboard: Lang indrukken "Geavanceerd" → lijstweergave openen
                       (Tik op item → instellingensheet openen)

Instellingenlijst:     Lang indrukken ≡ → herschikken starten
                       (Tik op item → configuratie openen)

Swipen: lijstacties (links & rechts)

In lijsten zijn er twee swiperichtingen met duidelijk gescheiden rollen:

Dit patroon is de iOS-standaard volgens HIG – Swipe Actions. De kleursemantiek wordt door iOS-gebruikers direct begrepen: rood = voorzichtig, blauw = veilig.

Verwijderen met bevestiging (swipe naar links)

Wanneer je van rechts naar links swipet en op “Verwijderen” tikt, verschijnt een bevestigingsdialoog – voor alle elementen die permanent worden verwijderd:

Swipe van rechts naar links
→ Tik op de rode "Verwijderen"-knop
→ Bevestigingsdialoog verschijnt
→ Tik nogmaals op "Verwijderen" (of "Annuleren")

Dit tweestapsproces voorkomt onbedoeld verwijderen. Het patroon volgt Apples HIG – Destructive Actions.

⚠️ Na bevestiging is de actie niet omkeerbaar – denk altijd even na voordat je tikt!

Bewerken via swipe naar rechts

Wanneer je van links naar rechts swipet, verschijnt de knop “Bewerken” in het blauw. Dit is de snelste manier om een item direct vanuit de lijst te openen – zonder dat je erop hoeft te tikken.

💡 De swipe naar rechts is niet overal in de app beschikbaar – alleen waar een snelle bewerkactie zinvol is (bijv. parameters, groepen, rapporten).

Wisselen tussen dashboards

Op het dashboard zelf (niet in een lijst) betekent swipen iets anders:

Dashboard-swipen staat los van lijst-swipen. Swipen binnen een tegel of lijstitem activeert de lijstactie – swipen op de vrije dashboardachtergrond wisselt het dashboard.

Contextmenu (lang indrukken op een lijstitem)

Lang indrukken op een lijstitem opent een contextmenu met alle beschikbare acties in één oogopslag. Het contextmenu weerspiegelt de swipeacties:

Inhoud contextmenu (voorbeeld: parameter):
  ✏️  Bewerken    (= swipe naar rechts)
  📤  Exporteren  (alleen contextmenu)
  🔔  Herinnering (alleen contextmenu)
  ──────────────
  🗑️  Verwijderen (= swipe naar links, rood gemarkeerd)

💡 Het contextmenu is handig als je alle acties wilt zien zonder te weten of er een swipe voor bestaat – alles in één oogopslag, geen giswerk.

Volgens HIG – Context Menus staan destructieve acties in contextmenu’s altijd rood en onderaan de lijst.

Werkbalkelementen en navigatie

Dashboard: twee gebaren op één tegel

Het dashboard heeft twee verschillende acties voor dezelfde tegel:

Korte tik      → Gebeurtenis vastleggen (hoofdactie)
Lang indrukken → Gebeurtenisgeschiedenis + zoeken openen (secundaire actie)

Dit is het belangrijkste app-specifieke gebaar. Hiermee kun je met twee eenvoudige gebaren zowel nieuwe gegevens invoeren als eerdere invoer opzoeken – zonder van weergave te wisselen.

Snelle referentie: de belangrijkste acties

Gebeurtenis vastleggen:  Dashboard openen → korte tik op tegel
Gebeurtenisgeschiedenis: Dashboard → lang indrukken op tegel
Gebeurtenis corrigeren:  Lang indrukken op tegel → item selecteren → Bewerken
Item verwijderen:        In lijst, swipe van rechts naar links → Verwijderen → Bevestigen
Item bewerken:           In lijst, swipe van links naar rechts → Bewerken
Contextmenu op item:     Lang indrukken op lijstitem → actie kiezen
Dashboard wisselen:      Swipen op dashboardachtergrond (links/rechts)
Sheet sluiten:           Sheet naar beneden swipen, of tik op Annuleren/Sluiten